Czyje AEO naprawdę zwalnia z SENT? 

Autor: Marta Matuszewska, radca prawny w TSL, Legal & Compliance Manager, mediator

„My mamy AEO, więc SENT nas nie dotyczy.” To jedno z najczęściej powtarzanych zdań w logistyce – i jedno z najbardziej ryzykownych.

Wraz z rozszerzeniem SENT na kolejne grupy towarów (w tym odzież i obuwie) temat AEO wraca jak bumerang. Firmy pytają, spedytorzy uspokajają, a okazuje się, że nie każde AEO działa tak samo, a w SENT liczy się coś zupełnie innego niż własność towaru czy logo na umowie.

SENT - kto zgłasza?

SENT nie analizuje, kto jest właścicielem towaru w sensie ekonomicznym. Może jednak interesować się właścicielem wtedy, gdy to on formalnie występuje jako wysyłający i odpowiada za rozpoczęcie przewozu. W praktyce więc nie decyduje sama własność, lecz rola przyjęta w procesie wysyłki. Dla SENT liczy się tylko jedno pytanie: Kto w tym przewozie jest formalnie odpowiedzialny za zgłoszenie?

I to właśnie ten podmiot jest „w centrum uwagi” systemu.

AEO nie działa „łańcuchowo”

W praktyce wiele firm zakłada, że skoro:

• operator logistyczny ma AEO,
• agencja celna ma AEO,
• ktoś „po drodze” ma AEO, 

to cały łańcuch jest „bezpieczny”.

To błąd. AEO nie przechodzi na klientów, nie działa przez pełnomocnictwo i nie obejmuje całego łańcucha dostaw. To indywidualny status, który działa tylko wtedy, gdy dana firma pełni właściwą rolę w danym procesie.

Kluczowe pytanie brzmi: kto wysyła towar?

W kontekście SENT wszystko zaczyna się od wysyłki.nNie od sprzedaży. Nie od faktury. Nie od właściciela. Jeżeli dana firma:

• organizuje wysyłkę we własnym imieniu,
• występuje jako dokonujący dostawy lub eksportu w dokumentach,
• formalnie odpowiada za rozpoczęcie przewozu,

to ona staje się „podmiotem zgłaszającym”. I to jej AEO – jeśli je posiada – może mieć znaczenie.

Kiedy AEO naprawdę zwalnia z SENT?

AEO zaczyna „działać” dopiero wtedy, gdy firma:

• sama występuje jako wysyłający,
• a nie tylko jako operator, pośrednik czy koordynator,
• i to ona odpowiada za zgłoszenie przewozu.

W takiej sytuacji:

• nie ma znaczenia, czy towar jest jej własnością,
• nie ma znaczenia, czy transport wykonuje podwykonawca,
• nie ma znaczenia, czy klient ma AEO czy nie.

Liczy się wyłącznie rola formalna.

Kiedy AEO nie pomaga wcale?

Najczęstszy scenariusz problemowy wygląda tak:

• firma ma AEO,
• obsługuje logistykę klientów,
• ale w dokumentach to klient figuruje jako wysyłający.

Wtedy AEO firmy logistycznej nie daje żadnej ochrony w SENT. System „widzi” klienta – i to on musi spełnić obowiązki. To moment, w którym wiele firm orientuje się, że model umowy i dokumentów jest ważniejszy niż sam certyfikat.

AEO to nie tarcza – to narzędzie

Największy mit brzmi: „AEO zwalnia z SENT”. Prawda jest inna AEO może zwolnić z SENT, ale tylko wtedy, gdy jest użyte we właściwym miejscu procesu.

Dlatego coraz więcej firm:

• zmienia model współpracy z klientami,
• przejmuje formalną rolę wysyłającego,
• porządkuje dokumentację,
• świadomie decyduje, kiedy AEO ma sens operacyjny.

Co warto sprawdzić u siebie?

Jeśli Twoja firma ma AEO, odpowiedz sobie na trzy pytania:

1. Czy w dokumentach występujemy jako wysyłający?
2. Czy to my formalnie odpowiadamy za rozpoczęcie przewozu?
3. Czy AEO jest „nasze”, czy tylko „gdzieś w łańcuchu”?

Jeżeli choć raz odpowiedź brzmi „nie wiem” – to znak, że warto się temu przyjrzeć zanim zrobi to kontrola.

Podsumowanie

AEO nie zwalnia z SENT dlatego, że „ktoś je ma”. Zwalnia tylko wtedy, gdy ma je właściwy podmiot, we właściwej roli, we właściwym momencie.